۷ مرداد ۱۳۸۹
ساعت
۰۸:۰۵:۱۷
ساعت
۰۸:۰۵:۱۷
در آموزش موسيقي هرچند يك تم را بسادگي مي توان طي ميزانهاي طولاني گسترش داد و در بيش از هشت ميزان از آن استفاده كرد، اما فرض كنيد كه مي خواهيد در موسيقي نوشته شده قبلي، مدولاسيون انجام دهيد و فضا را تغيير دهيد.
اولين چيزي كه در آموزش موسيقي به ذهن خطور مي كند انتخاب تناليته جديد است، چون تناليته ابتدايي سل ماژور است، سل مينور مي تواند يكي از اولين انتخابها باشد، شايد هم مي مينور كه مينور نسبي گام سل ماژور است.
رفتن به مي مينور به مراتب ساده تر است از سل مينور لذا، نحوه رفتن به اين گام جديد را به شما واگذار مي كنيم و در اين نوشته سعي مي كنيم به گام جديد يعني سل مينور برويم،در آموزش موسيقي به اين نوع از مدولاسيون موازي يا Parallel Key گفته مي شود.
در آموزش موسيقي لذا بنا را بر اين مي گذاريم كه مي خواهيم با حفظ موسيقي كه در نوشته قبل تهيه كرديم و اضافه كردن يك بلوك چهار ميزاني ديگر به گام سل مينور برويم.
طرح هشت ميزان ملودي در نوشته قبل
قبلآ در نوشته هاي گذشته راجع به مدولاسيون صحبت كرديم، نكته مهم آن است كه بايد از گام و تناليته كنوني دور شويم و به گام و تناليه جديد نزديك. معمولآ آكوردي را انتخاب مي كنند كه در هر دو گام مبدا و مقصد يكي باشد و تا با نزديك شدن به آن - ضمن اينكه از گام و تناليته مبدا دور مي شويم - بسادگي بتوان روي مقصد فرود آمد. اين آكورد مي تواند D7 باشد، اما نه لزومآ.
اما چگونه كاري كنيم كه بعد از رسيد به D7 با آرامش بتواند روي Gm موسيقي را ادامه داد ؟
پاسخ بسيار ساده است بايد محيط را براي پذيرش گام سل مينور آماده كنيم، ساده ترين حالت آن است كه طوري هارموني را اختيار كنيم كه در ميزان چهارم مدولاسيون روي آكورد F#dim فرود بياييم. آكودرهاي كاسته تمايل بسيار زيادي دارند كه روي آكورد بزرگ يا كوچك با نيم پرده فاصله نسبت به خوشان فرود آيند. بنابراين هارموني ميزان چهارم مدولاسيون را يقينآ F#dim انتخاب مي كنيم.
ملودي تغيير يافته براي طرح جديد 8 ميزان اول
بنابراين همانگونه كه گوش ماهر هم بيشتر مي پسندد دو دسته چهارتايي از ميزانهاي ابتدايي را با هارموني G-G-D7-D7 اختيار مي كنيم. كافي است تغيير مختصري در ملودي داده شود.
اگر دقت كنيد چهار ميزان اول كپي همان است كه در نوشته قبل آورديم و ميزانهاي 5-6 و 7 نيز تا حدي از همان سياق نوشته قبل پيروي مي كنند و تنها ميزان 8 را براي زيبايي روي آكورد D7 گام سل ماژور را بصورت بالارونده با گروه بندي تريوله اجرا كرده ايم. هيچ دليل خاصي براي اينكار نداشته ايم جز سليقه، ممكن بود شما بعنوان آهنگساز هر حركت ديگري را انجام مي داديد.
حال برويم سراغ سه ميزان باقي مانده يعني 9-10 و 11
گفتيم ميزان 12 را روي F#dim انتخاب مي كنيم، بنابراين مي ماند ميزان هاي 9 - 10 و 11. آنچه در اينجا مي آوريم بيشتر از آنكه قاعده و قانون باشد، تجربه وسليقه است، اما سعي مي كنم تا آنجا كه ممكن است دليل هر انتخابي را ارائه كنيم. هارموني ميزان 9 را همان G در نظر مي گيريم چرا كه ميزان قبل D7 بوده اما سعي مي كنيم از اين به بعد به سوي F#dim حركت كنيم.
در آموزش موسيقي نوع مدولاسيون مي تواند در حد زيادي روي انتخاب هارموني تاثير بگذارد. شما ممكن است به يك لحظه بدون هيچ مقدمه چيني بخواهيد گام را تغيير دهيد، يا تنها با يك پاساژ كروماتيك و ...
آنچه ما در اينجا در آموزش موسيقي درنظر مي گيريم استفاده از آرپژ - كه در كارهاي كلاسيك بسيار معمول هم است - براي مدولاسيون به سل مينور است. بنابراين نبايد زياد نگران ملودي باشيم كه آيا مي توان ملودي زيبايي براي اين هارموني تهيه كرد يا نه؟ تنها بايد توالي آكوردها را به گونه اي انتخاب كنيم كه وصل آنها خوش صدا باشد بعد بجاي ملودي از آرپژ استفاده مي كنيم.
هارموني انتخابي جديد براي 12 ميزان
پيشنهادي براي آرپژهاي چهار ميزان مدولاسيون
حال با اين تمهيدات مشاهده خواهيد كرد كه به چه سادگي مي توان به گام سل مينور قدم گذاشت. به ملودي اجرا شده اين 12 ميزان كه با تمپوي آزاد اجرا شده است گوش كنيد، همچنين دقت كنيد كه در انتهاي آن پس از فرود روي F#dim چند ميزاني هم ملودي در سل مينور اجرا شده است. ببينيد كه چقدر راحت از سل ماژور روي سل مينور موسيقي را ادامه داده ايم.
اولين چيزي كه در آموزش موسيقي به ذهن خطور مي كند انتخاب تناليته جديد است، چون تناليته ابتدايي سل ماژور است، سل مينور مي تواند يكي از اولين انتخابها باشد، شايد هم مي مينور كه مينور نسبي گام سل ماژور است.
رفتن به مي مينور به مراتب ساده تر است از سل مينور لذا، نحوه رفتن به اين گام جديد را به شما واگذار مي كنيم و در اين نوشته سعي مي كنيم به گام جديد يعني سل مينور برويم،در آموزش موسيقي به اين نوع از مدولاسيون موازي يا Parallel Key گفته مي شود.
در آموزش موسيقي لذا بنا را بر اين مي گذاريم كه مي خواهيم با حفظ موسيقي كه در نوشته قبل تهيه كرديم و اضافه كردن يك بلوك چهار ميزاني ديگر به گام سل مينور برويم.
| G | G | D7 | D7 |
| G | D7 | D7 | G |
هارموني اي كه در نوشته قبل براي اين هشت ميزان در نظر گرفته بوديم بيشتر اين حالت را داشت كه ملودي در اين هشت ميزان از سل ماژور شروع شده و راحت به سل ماژور ختم شود. اما ديگر چنين چيزي لازم نيست. در واقع ديگر لزومي ندارد كه در ميزان هشتم حتمآ روي سل ماژور فرود بياييم. بنابراين در انتخاب هارموني اين 12 ميزان، اين موضوع را مد نظر خواهيم داشت.
در آموزش موسيقي چگونه مدولاسيون انجام دهيمقبلآ در نوشته هاي گذشته راجع به مدولاسيون صحبت كرديم، نكته مهم آن است كه بايد از گام و تناليته كنوني دور شويم و به گام و تناليه جديد نزديك. معمولآ آكوردي را انتخاب مي كنند كه در هر دو گام مبدا و مقصد يكي باشد و تا با نزديك شدن به آن - ضمن اينكه از گام و تناليته مبدا دور مي شويم - بسادگي بتوان روي مقصد فرود آمد. اين آكورد مي تواند D7 باشد، اما نه لزومآ.
اما چگونه كاري كنيم كه بعد از رسيد به D7 با آرامش بتواند روي Gm موسيقي را ادامه داد ؟
پاسخ بسيار ساده است بايد محيط را براي پذيرش گام سل مينور آماده كنيم، ساده ترين حالت آن است كه طوري هارموني را اختيار كنيم كه در ميزان چهارم مدولاسيون روي آكورد F#dim فرود بياييم. آكودرهاي كاسته تمايل بسيار زيادي دارند كه روي آكورد بزرگ يا كوچك با نيم پرده فاصله نسبت به خوشان فرود آيند. بنابراين هارموني ميزان چهارم مدولاسيون را يقينآ F#dim انتخاب مي كنيم.
ملودي تغيير يافته براي طرح جديد 8 ميزان اول
اگر خاطرتان باشد در آموزش موسيقي نوشته قبل هارموني دو چهار ميزان اول را يكسان نگرفتيم، براي آنكه هدفمان اين بود كه مي خواهيم روي G در نهايت فرود باييم. اينبار قضيه فرق دارد و مي خواهيم در ميزان 12 شرايط را به گونه اي رقم بزنيم كه بتوان در ميزان 13 روي Gm رفت.
اگر دقت كنيد چهار ميزان اول كپي همان است كه در نوشته قبل آورديم و ميزانهاي 5-6 و 7 نيز تا حدي از همان سياق نوشته قبل پيروي مي كنند و تنها ميزان 8 را براي زيبايي روي آكورد D7 گام سل ماژور را بصورت بالارونده با گروه بندي تريوله اجرا كرده ايم. هيچ دليل خاصي براي اينكار نداشته ايم جز سليقه، ممكن بود شما بعنوان آهنگساز هر حركت ديگري را انجام مي داديد.
حال برويم سراغ سه ميزان باقي مانده يعني 9-10 و 11
گفتيم ميزان 12 را روي F#dim انتخاب مي كنيم، بنابراين مي ماند ميزان هاي 9 - 10 و 11. آنچه در اينجا مي آوريم بيشتر از آنكه قاعده و قانون باشد، تجربه وسليقه است، اما سعي مي كنم تا آنجا كه ممكن است دليل هر انتخابي را ارائه كنيم. هارموني ميزان 9 را همان G در نظر مي گيريم چرا كه ميزان قبل D7 بوده اما سعي مي كنيم از اين به بعد به سوي F#dim حركت كنيم.
در آموزش موسيقي نوع مدولاسيون مي تواند در حد زيادي روي انتخاب هارموني تاثير بگذارد. شما ممكن است به يك لحظه بدون هيچ مقدمه چيني بخواهيد گام را تغيير دهيد، يا تنها با يك پاساژ كروماتيك و ...
آنچه ما در اينجا در آموزش موسيقي درنظر مي گيريم استفاده از آرپژ - كه در كارهاي كلاسيك بسيار معمول هم است - براي مدولاسيون به سل مينور است. بنابراين نبايد زياد نگران ملودي باشيم كه آيا مي توان ملودي زيبايي براي اين هارموني تهيه كرد يا نه؟ تنها بايد توالي آكوردها را به گونه اي انتخاب كنيم كه وصل آنها خوش صدا باشد بعد بجاي ملودي از آرپژ استفاده مي كنيم.
| G | G | D7 | D7 |
| G | D7 | D7 | G |
| G | G-Cm6 | Gdim | F#dim |
براي نزديك تر شدن به حال و هواي سل مينور خوب است كه علاوه بر آكورد D7 يا حتي F#dim (كه صدايي شبيه و نزديك به D7 دارد) از آكورد چهارم گام سل مينور هم استفاده كنيم. (استفاده از اين آكورد فضاي موسيقي بيشتر به سل مينور نزديك مي كند.) و از آنجايي كه مي خواهيم آنرا به D7 يا F#dim وصل كنيم اين آكورد را بصورت شش در نظر مي گيريم يعني Cm6. (در واقع مي خواهيم اين آكورد نت لا را هم داشته باشد.)
در آموزش موسيقي بنابراين از G در ميزان نهم به Cm6 مي رويم كه در شكل آنرا بصورت Amb5 اجرا كرده ايم مي رويم. پس از آن دو ميزان ديگر داريم آخري F#dim است، مي ماند ميزان 11، چون آكوردهاي كاسته با حركت كروماتيك راحت به هم متصل مي شوند بعد از Cm6 به Gdim مي رويم و سپس به F#dim. پيشنهادي براي آرپژهاي چهار ميزان مدولاسيون
در آموزش موسيقي اينكه به هركدام از اين هارموني ها چه سهمي از هر ميزان را بدهيم مي تواند به ساختار آرپژهاي ما بستگي داشته باشد، با كمي تمرين و امتحان كردن روي پيانو - يا هر سازي كه داريد - مي توانيد آرپژ مورد نظر را پيدا كنيد. پيشنها ما اين است كه مي بينيد.
در تهيه اين آرپژها بايد اين نكته راتوجه داشت كه حتي المقدور بتدريج كشش نتهاي آرپژ بايد زياد شوند چرا كه ما مي خواهيم بتدريج تا ميزان 12 تمپو حالت كاسته داشته باشد و روي F#dim فرود بياييم. در واقع كاستن تمپو از جمله روشهايي است كه تغيير تناليته و گام را بسيار ساده تر مي كند. حال با اين تمهيدات مشاهده خواهيد كرد كه به چه سادگي مي توان به گام سل مينور قدم گذاشت. به ملودي اجرا شده اين 12 ميزان كه با تمپوي آزاد اجرا شده است گوش كنيد، همچنين دقت كنيد كه در انتهاي آن پس از فرود روي F#dim چند ميزاني هم ملودي در سل مينور اجرا شده است. ببينيد كه چقدر راحت از سل ماژور روي سل مينور موسيقي را ادامه داده ايم.